Natuurlijk ontwerp Zuiderhage verdient zichzelf terug
Kostendekkende natuur in nieuwe wijk
Tussen Lelystad en het Hollandse Hout komt een klimaatbestendig woonlandschap van bijna 630 ha: Zuiderhage. Een kernzone van 150 ha nieuwe natuur vormt de ruggegraat van dit nieuwe woonlandschap. De provincie vroeg Eelerwoude hoe de natuurlijke kernzone zonder geld van buitenaf kan worden ingericht en beheerd.
De natuurlijke kernzone met water en groen is de ruimtelijke drager van het toekomstige woonlandschap Zuiderhage en vormt de ecologische verbinding tussen Lelystad en de natuurgebieden Hollandse Hout en Oostvaardersplassen. Het landschappelijk ontwerp van de kernzone gaat uit van drie natuurtypen die kenmerkend zijn voor de vochtige en voedingsrijke bodem van Flevoland.
Drie natuurtypen, één landschap
Elisabeth Floris, landschapsarchitect: “De kernzone bestaat uit een mozaïek van zoet water, bloemrijke graslanden, struweel en loofbos met inheemse soorten. Flauwe oevers en geleidelijke vegetatieovergangen verbinden de verschillende natuurtypen tot één samenhangende landschapsstructuur.”
“Door natuur en natuurpassende functies goed samen te brengen, betaalt een natuurinclusieve leefomgeving zichzelf terug.”
Zuiderhage ligt ingebed tussen Lelystad in het noorden en natuurgebied Hollandse Hout (onderdeel van NP Nieuw Land).
De kernzone ligt middenin het plangebied. Graslanden, loofbossen, struweel en slenken creëren een gevarieerd leefgebied voor tientallen soorten insecten, vogels, amfibieën en zoogdieren.
De samenhang tussen de verschillende milieus vergroot de ecologische waarde van het landschap. Insecten en amfibieën profiteren van de natte overgangen, kleine zoogdieren en vogels van het struweel en bos. Doordat deze leefgebieden in elkaar overlopen, kunnen soorten het gehele landschap in samenhang benutten.
Door de onderlinge verbondenheid van natte en droge milieus fungeert het gebied tegelijk als foerageer- en voortplantingsgebied, migratieroute en schakel binnen het regionale natuurnetwerk.
Klimaatadaptatie en gezonde leefomgeving
De natuurlijke kernzone vertakt zich als een fijnmazig netwerk door de woonclusters. Het water en de vegetatie zorgen hier voor verkoeling en beperken wateroverlast. Bovendien heeft natuur in de wijk een positief effect op het fysieke en mentale welzijn van de bewoners. Uit de slenken kan mogelijk ook duurzame energie worden gewonnen.
Het is een integrale visie die natuurgebieden met de stad verbindt en de voorwaarden schept voor een prettige en veilige woonomgeving. Maar hoe kan de inrichting en het beheer van deze natuurlijke kernzone worden gefinancierd zonder afhankelijk te zijn van stimuleringsfondsen of subsidies?
Duurzaam kostendekkend model
We onderzochten daarom welke functies zowel samen kunnen gaan met de natuurwaarden van de kernzone en tegelijkertijd de kosten voor inrichting en beheer kunnen dekken. Zo kan een deel van de natuurzone in pacht worden uitgegeven voor bijvoorbeeld een voedselbos, woon- en zorglandgoed of kleinschalig, natuurinclusief zonnepark.
De uitkomst was positief. Door slechts 16% van de kernzone toe te wijzen aan duurzame en gebiedseigen functies kan de natuurzone zonder extra middelen worden ingericht en beheerd.
Wat dit plan laat zien is dat een natuurinclusieve woonomgeving zelfs op schaal van een nieuw stadsdeel geen extra geld hoeft te kosten. De natuurinclusieve inrichting verdient zichzelf terug en levert waarde aan mens, dier en plant.
Wil jij weten hoe je natuur kostendekkend integreert in een gebiedsontwikkeling? We gaan graag met je in gesprek!
