BKN: natuurinclusieve verbindingen in Lelystad
Advies voor een ecologisch sterke groenblauwe structuur en BKN
Gemeente Lelystad maakt werk van de natuurinclusieve samenleving. Haar doel: binnen vier jaar de voorwaarden creëren om blijvend te werken aan een natuurinclusieve, klimaatbestendige stad. Lelystad vroeg Eelerwoude om binnen en buiten de stad de ecologische kansen en knelpunten voor de groenblauwe structuur in kaart te brengen, zodat de gemeente hierop haar ruimtelijke plannen kan baseren.
Lelystad streeft naar een basiskwaliteit natuur (BKN) in zowel het stedelijk als landelijk gebied. BKN is een norm en methode om buiten beschermde natuurgebieden de minimale omstandigheden te creëren waarin algemene soorten algemeen kunnen worden en blijven. Lelystad is één van de eerste gemeenten die deze norm centraal stelt in haar ruimtelijk beleid.
Bij Eelerwoude werken we al langer volgens BKN-methode. We pasten de methode toe in ons inrichtingsadvies voor de groenblauwe structuur in het buitengebied en op het verbeteren van de randvoorwaarden voor natuur in de stad. Daarmee verbinden we niet alleen de binnenstad met het buitengebied, maar ook met natuurgebieden in de omgeving van Lelystad.
Groenblauwe verbinding
De groenblauwe structuur in het buitengebied moet de verschillende natuurgebieden met elkaar verbinden, maar ook met de stad. Om de mogelijkheden en knelpunten boven water te krijgen deden we een landschapsecologische systeemanalyse (LESA): een grondig onderzoek naar de kenmerken van de ondergrond, de bodem en het (grond)water. Aan de hand daarvan bepaalden we de vegetatietypen die goed gedijen in en rond Lelystad, zoals vochtige bossen, struwelen, graslanden en watervegetaties.
De kern van Lelystad wordt in het zuiden, westen en noorden omsloten door Nationaal Park Nieuw Land, bestaande uit de Oostvaardersplassen, de Marker Wadden, het Markermeer en de Lepelaarsplassen.
De juiste vegetatie maakt echter nog geen geschikt leefgebied. Om de groenblauwe structuur aantrekkelijk te maken voor verschillende soorten keken we kritisch naar wat verschillende soorten nodig hebben. We selecteerden 20 soorten die niet alleen van nature in de genoemde vegetatietypen voorkomen, maar ook soorten die nu al te vinden zijn in de aangrenzende natuurgebieden: de Oostvaardersplassen, Marker Wadden, het Markermeer en de Lepelaarsplassen.
Sijtse Jan, ontwerper: “Door de habitateisen van deze soorten als randvoorwaarden mee te nemen bij de inrichting van de blauwgroene structuur, neemt het leefgebied van deze soorten verder toe en maken we het buitengebied van Lelystad tot een aantrekkelijke overgangszone tussen natuurgebied en stad.”
Rotspartijen in de stad
In de stad zelf lijkt de ruimte voor natuur beperkt, maar vanuit een landschapsecologisch perspectief zie je ook hier uiteenlopende kansen voor planten en dieren. Tim Asbreuk, ecoloog: “Ook in een moderne stad kun je parallellen trekken met natuurlijke landschappen”. Waterrijke wijken kun je vergelijken met rivierdelta’s; stenen gebouwen met rotspartijen. Ze vervullen voor veel dier- en plantensoorten vaak dezelfde ecologische functies: ze kunnen zich er voortplanten, uit de buurt van roofdieren blijven, enzovoort.
Door de stad op te delen in zulke ‘biotopen’, hebben onze ecologen en ontwerpers in hun inrichtingsadvies deze functies versterkt en waar nodig andere functies toegevoegd. Zo ligt er een goede basis voor een natuurinclusieve stad die ecologisch nauw verbonden is met het buitengebied.
Sijtse Jan Roeters
Landschapsarchitect
Tim Asbreuk
Ecoloog
De kracht van beeld
Het advies is voor Lelystad uitgewerkt in een interactieve website. Hierin wordt ons advies voor een groenblauwe structuur en de toepassing van Basiskwaliteit Natuur verwoord en visueel toegelicht. Met behulp van interactieve kaarten, foto’s, infographics en tekst brengt deze StoryMap niet alleen ons eindadvies in beeld, maar ook het proces van landschapsecologisch onderzoek dat eraan voorafging.
Door ruimtelijke informatie direct zichtbaar te maken, ontstaat er meer begrip en draagvlak voor de onderbouwing van keuzes. Gebieden met ecologisch potentieel, knelpunten in de verbinding tussen natuur en water, en kansen voor versterking van de biodiversiteit worden met één blik inzichtelijk.
Ook jouw ruimtelijk vraagstuk of oplossing krachtig in beeld? Laat het ons weten.
Wil je weten hoe je natuur, werken en wonen kunt combineren in jouw project? Neem dan contact op met onze adviseurs.
