Klimaatadaptieve herinrichting van pleinen in Hengelo
Verharde pleinen worden plekken voor groen, waterberging en ontmoeting
Hoe maak je van stenige pleinen plekken die echt bijdragen aan een prettige en klimaatbestendige stad? Die vraag speelde op meerdere plekken in Hengelo.
Samen met de gemeente werkte Eelerwoude aan de herinrichting van het Berfloplein, Fluweelplein en Kulturhusplein. Niet door groots te vernieuwen, maar door gericht te verbeteren: minder verharding, meer groen en een inrichting die aansluit op gebruik én beheer.
De initiatieven kwamen grotendeels vanuit bewoners en wijkraden. Hun vraag was duidelijk: meer groen, meer schaduw en plekken om te verblijven.
Door deze wensen samen met de gemeente op te halen en te vertalen naar ontwerpkeuzes, ontstonden plannen die niet alleen ruimtelijk kloppen, maar ook gedragen worden. Dat voorkomt weerstand in latere fases en zorgt voor een soepelere doorvertaling naar uitvoering. Onze cultuurtechniekers werkten de ontwerpen uit in bestekken en technische tekeningen.
Samenwerken op locatie
Een deel van het werk werd uitgevoerd vanuit een detachering bij de gemeente Hengelo. Landschapsontwerper Hendrik van Beek werkte daardoor dicht op de praktijk en samen met de groen- en beheerspecialisten van de gemeente.
Die samenwerking gaf nieuwe inzichten. Waar Eelerwoude ontwerpt vanuit een natuurinclusieve benadering, brengen gemeentelijke specialisten veel kennis mee over wat in de praktijk werkt in stedelijk gebied. Denk aan soorten die het goed doen onder wisselende omstandigheden, of juist niet aanslaan door de complexe stedelijke bodem.
Juist die combinatie van ontwerp en praktijkervaring maakte het mogelijk om keuzes te maken die niet alleen goed zijn op papier, maar ook op de lange termijn blijven functioneren.
Kulturhusplein: ruimte voor groen en ontmoeting
Voor het Kulturhusplein ontwikkelde Eelerwoude een ontwerp dat de bestaande inrichting respecteert, maar het functioneren van het plein verbetert.
Groene eilanden met bomen brengen schaduw en verblijfskwaliteit, terwijl verhoogde zitranden het plein geschikt maken voor verblijf rond het podium. Slingerende beplantingsvakken zorgen voor samenhang met het aangrenzende park en sturen tegelijkertijd het gebruik, bijvoorbeeld door fietsverkeer af te remmen en auto’s te weren.
Door de nieuwe groenvakken op het plein verlaagd aan te leggen en bestaande kolken in de bestrating af te koppelen, wordt regenwater lokaal opgevangen en geïnfiltreerd in het groen. Zo draagt de inrichting direct bij aan klimaatadaptatie, zonder dat het systeem complexer wordt.
In de stad groeit niet alles vanzelf. Juist daarom is lokale kennis over bodem en beheer onmisbaar om een ontwerp echt te laten werken.
Huidige situatie
Ontwerp
Impressie
Berfloplein: met beperkte ingrepen meer structuur en gebruik
Op het Berfloplein laat een relatief eenvoudige ingreep zien wat het effect kan zijn.
Met één centraal plantvak wordt het plein opnieuw georganiseerd. Verblijven, lopen en parkeren krijgen elk hun plek. Zitranden en groen maken het plein een plek waar je graag bent, ook voor bewoners zonder eigen buitenruimte.
De beplanting sluit aan op het beheer van de gemeente en vraagt geen intensieve onderhoudsinspanning, en een groter aantal inheemse soorten wordt toegepast om de biodiversiteit te verhogen. Tegelijk wordt regenwater op het plein zelf op een natuurlijke manier opgevangen door infiltratie in het nieuwe groen.
Huidige situatie
Ontwerp
Impressie
Fluweelplein: bestaande kwaliteit benutten en versterken
Voor het Fluweelplein koos Eelerwoude samen met de gemeente voor het versterken van wat er al ligt.
Het bestaande driehoekige park dat is ontworpen onder architectuur van de wijk blijft intact, maar krijgt meer betekenis en meer groen. Groene randen met bomen en struiken zorgen voor schaduw en een afscherming van de weg. Langs de looproute de wijk in brengt meer expressieve beplanting herkenning en beleving.
De vorm van het plein en elementen zoals de muurtjes en het waterelement blijven behouden. Door dit aan te vullen met groen dat deze structuur versterkt, ontstaat een rustiger en beter functionerend plein dat aansluit op de wensen van bewoners.
Huidige situatie
Ontwerp
Impressie
Het beplantingsplan
Bij de keuze van de beplanting is gekeken naar wat het meest geschikt is voor de locatie. Soorten moeten tegen een stootje kunnen: hitte, droogte en juist ook natte omstandigheden op plekken waar water wordt opgevangen. Tegelijk moeten ze goed te beheren zijn en passen bij het karakter van het plein.
Onze ontwerpers hebben daarom gekozen voor een mix van sierheesters en inheemse soorten. Samen zorgen ze voor een groen beeld dat het hele jaar door aantrekkelijk is, én praktisch blijft in beheer.
Wat deze herinrichting de gemeente oplevert
De drie pleinen laten zien dat vergroening geen los doel is, maar een middel om meerdere opgaven tegelijk te bedienen:
- Meer gebruikskwaliteit: Pleinen worden plekken om te verblijven in plaats van alleen kijkgroen en/of doorgangsruimte.
- Klimaatadaptatie in de praktijk: Regenwater wordt lokaal opgevangen en hittestress verminderd.
- Beheerbaar en robuust groen: Beplanting sluit aan op het beheerregime, wordt inheemser en blijft praktisch uitvoerbaar.
- Draagvlak vanuit de omgeving: Door participatie sluiten ontwerpen aan op wat er leeft in de wijk.
Zo helpt deze aanpak de gemeente Hengelo om haar vergroeningsambitie concreet en uitvoerbaar te maken, met oplossingen die ook op andere plekken in de stad toepasbaar zijn.
Benieuwd wat we voor jouw gemeente kunnen betekenen? We laten het graag zien.
