Zorgzaam wonen op een voormalig boerenerf
Erve Steenbruggen in Olst wordt herontwikkeld tot een landelijke woon- en zorglocatie
Aan de Diepenveenseweg in Olst ligt Erve Steenbruggen, een voormalig agrarisch erf aan de rand van het IJsselllandschap. Zorgorganisatie de Parabool ontwikkelt hier een nieuwe woon- en dagbestedingslocatie voor mensen met een (zeer) ernstige meervoudige beperking: een woonvorm die de organisatie tot nu toe niet in huis had.
Eelerwoude begeleidde de omslag van boerenerf naar zorglocatie, van het planologische spoor en het ecologisch onderzoek tot het inrichtingsplan voor het erf.
OPDRACHT Transformatie van een voormalig agrarisch erf
WAT WE DEDEN Planologische begeleiding, ecologisch onderzoek en het inrichtingsplan voor het erf
OPDRACHTGEVER Zorgorganisatie Stichting de Parabool in samenwerking met Stichting IJssellandschap
JAAR UITVOERING: 2025 - 2026
De opgave was het bestaande agrarische erf op passende wijze te transformeren tot een woon- zorglocatie. Het voormalige woonhuis en de jongveestal blijven behouden en werden gerestaureerd; de overige schuren maakten plaats voor drie nieuwe schuurwoningen met elk acht studio’s en een gezamenlijke woonkamer.
Daarmee blijft de opzet van het erf herkenbaar: bebouwing rond een gezamenlijke ruimte, met het landschap als vanzelfsprekende achtergrond. Dat is meer dan een esthetische keuze. Voor de toekomstige bewoners telt juist de rust, de herkenbaarheid en de directe nabijheid van buiten zijn.
Planologisch de weg vrijmaken
Een agrarische bestemming laat wonen met zorg en dagbesteding niet zomaar toe. Wij verzorgden het planologische spoor en onderbouwden waarom deze functie op deze plek passend is: qua schaal, verkeer, landschappelijke inpassing en bijdrage aan de kwaliteit van het buitengebied.
Door die onderbouwing vroeg op te bouwen rond het ruimtelijke ontwerp, liepen procedure en planvorming gelijk op in plaats van achter elkaar aan.
De oude boerderij
Het inrichtingsplan
Eerst kijken wie er al woont
Op oude boerenerven zit bijna altijd meer leven dan je op het eerste gezicht ziet. Ons ecologisch onderzoek bracht op Erve Steenbruggen beschermde soorten in beeld. Daarop volgden de benodigde maatregelen en afstemming, zodat de sloop en de bouw konden doorgaan zonder dat die soorten hun plek op het erf verloren. De ecologische kant is zo geen sluitpost, maar onderdeel van het ontwerp.
Een erf gemaakt voor de bewoners
Onze landschapsontwerper stelde het inrichtingsplan voor het erf op: de indeling van de buitenruimte, de erfbeplanting, de overgang naar het omliggende landschap en de routing over het erf.
Voor bewoners die veel tijd op en rond het erf doorbrengen, is die buitenruimte een groot deel van hun leefwereld. Het erf is daarom ontworpen als een toegankelijke en veilige leefomgeving voor mensen met een ernstige meervoudige beperking, met aandacht voor overzicht, herkenbaarheid en gebruiksgemak. Duidelijke routes maken het mogelijk om zelfstandig of onder begeleiding gebruik te maken van de buitenruimte. De fruitgaard en moestuin bieden ruimte voor ontmoeting, beleving en dagbesteding.
Verbeelding van de gebouwen op het nieuwe erf
Verbeelding van de inrichting van het nieuwe erf
Klimaatbestendig en biodivers
Biodiversiteit en klimaatadaptatie vormden belangrijke uitgangspunten bij de inrichting van het erf. Om het terrein klimaatbestendig te maken wordt hemelwater van de dagen en het erf opgevangen in een wadi, waar het lokaal kan infiltreren in de bodem. Zo wordt regenwater vastgehouden en op natuurlijke wijze verwerkt.
Een bestaande rij coniferen wordt vervangen door een gevarieerde houtwal met gebiedseigen bomen en struiken. Daarnaast worden mantel-zoomvegetaties aangelegd en diverse hagen, struiken en solitaire bomen toegevoegd. Deze beplanting sluit aan bij het karakter van het landschap rond Olst en zorgt voor meer voedsel-, schuil- en nestgelegenheid voor vogels, insecten en andere diersoorten.
Voor de landschappelijke inpassing van het erf is gebruikgemaakt van de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (KGO); de genoemde maatregelen vormen daarbij de versterking van het landschap en de natuurwaarden, en dragen bovendien bij aan een prettige woonomgeving voor de bewoners.
Verbeelding van de ruimtes op het nieuwe erf
Twee partijen, één erf
Bijzonder aan dit project is de samenwerking tussen de Parabool en Stichting IJssellandschap. De gronden rond de boerderij zijn aangekocht door IJssellandschap, dat ook het verder beheer op zich neemt. De boerderij en de grond er direct omheen worden door de Parabool ontwikkeld.
Die verdeling zorgt ervoor dat de zorgorganisatie zich kan richten op wat zij het beste kan, terwijl het omliggende landschap in handen is van een partij die het voor de lange termijn beheert.
Van leegstand naar nieuw leven
Erve Steenbruggen laat zien wat er mogelijk is met vrijkomende agrarische bebouwing. In plaats van leegstand of sloop krijgt het erf een functie die maatschappelijk hard nodig is, met behoud van de bestaande karakteristieke bebouwing en met winst voor natuur en landschap.
“Eelerwoude dacht overal in mee en kwam steeds met een oplossing. Die deskundigheid heb ik erg gewaardeerd”, zegt Evelien Klunder, projectleider bij de Parabool.
De Parabool verwacht de locatie eind 2026 in gebruik te nemen. Vanaf dat moment wonen en leven hier mensen die dat het beste doen in een veilige, vertrouwde omgeving met de ruimte om hun eigen tempo te volgen.
