Marslanden in Hardenberg is hét voorbeeld hoe een woonwijk natuurinclusief ontwikkeld is. Dat is het zeer positieve oordeel van ecoloog Niek Otten van adviesbureau Eelerwoude, die er onlangs een nieuw huis heeft gekocht. “Er is veel ruimte voor natuur gecreëerd en in de huizen zitten nestkasten, parkeerplaatsen zijn klimaatbestendig en zelfs de spierwitte zilverreiger voelt zich thuis in deze ‘gewone’ wijk.”

Het is niet eens zijn project. “Mijn ouders wonen hier in een ouder deel en ik heb gezien hoe deze wijk zich qua natuur heeft ontwikkeld. Er is echt slim nagedacht over ruimte voor natuur. Daarom ben ik trots dat ik hier kan wonen.”

In de video is duidelijk zichtbaar hoe de ontwikkelaars natuur eenvoudig en slim natuur hebben geïntegreerd. Opeens pakt Otten zijn verrekijker. “Kijk! Een sperwer! Gewoon, midden in de wijk.”

Nestelen voor mens en dier

“Welkom in mijn VT-wonen huis,” grapt Otten. Het nieuwe rijtjeshuis heeft binnen een strakke uitstraling met prachtige zandkleuren. “Ja, daar is mijn vriendin verantwoordelijk voor. Ik ga over de tuin.” Uiteraard. Hij zwaait de deur open naar zijn stukje paradijs buiten. Net als het huis strak aangelegd, maar wel met inheemse planten en een mini-moestuin van ongeveer vier vierkante meter.

Op het oog lijkt het een gewoon huis, met een gewone tuin. “Familie en vrienden moeten nog een beetje wennen aan de klavers in mijn ‘gazon’, maar als het allemaal bloeit is het heel bloemrijk. Goed voor de bijen, net als alle andere planten in mijn tuin.”

Dan draait hij zich om. “Zie je dat gat in mijn muur, op de eerste verdieping?” Hij wijst naar een grote steen van ongeveer veertig centimeter breed en twintig centimeter hoog, met daarin een klein gat. Het heeft dezelfde kleur als de rest van de muur, dus het valt niet direct op. “Dat is een nestkast voor gierzwaluw, mus en spreeuw.”

“En niet alleen wij hebben zo’n nestkast in de gevel. Meerdere huizen in deze straten bieden nestgelegenheid.” Daar heeft natuurkenner Johan Poffers uit Hardenberg zich hard voor gemaakt. “Ik ben zo blij dat we hiermee de gierzwaluw een plek kunnen bieden. En de mens heeft geen last van vogelpoep, want de bakken zijn niet boven deuren of ramen geplaatst.”

Natuurrijk spelen

In de groene speeltuin een straat verder liggen zes dikke boomstammen schuin over elkaar gestapeld en de grond loopt af, zodat de speeltuin water kan opvangen wanneer er een stortbui is. “Deze klimaatbestendige speeltuin is omringd met bomen. Die bieden schaduw wanneer het heet is, wat goed is voor de kinderen die hier spelen.” Het is een heerlijk plekje, wederom omringd door gewone rijtjeshuizen.

Ruimte voor inheemse soorten

Er is opvallend veel water in de wijk. De blauwe reiger stijgt op wanneer we dichterbij komen. Maar hij stoort zich niet echt aan ons, want een paar meter verder landt hij om verder naar vis te turen. “Door één waterkant niet te maaien, komen er bomen omhoog die hier thuis horen. En dat is goed voor de insecten en vogels die voedsel nodig hebben.” Juist door niks te doen, levert het de gewenste natuur op. “En het is gratis beplanting,” lacht Otten.

Hij pakt een tak van de grauwe wilg vast. “Deze wilg bloeit al in maart, waardoor wilde bijen vroeg in het jaar voedsel kunnen vinden. Dat is voor die bijen heel belangrijk.” Er zijn stukjes kaal zand aan de oever, waar de solitaire bijen hun nest bouwen. Allemaal simpele elementen die voor de natuur in de wijk ontzettend veel betekenen.

Nachtelijke ontmoetingen

Een stukje verderop ligt een water bredere strook groen met water. Ook weer omringd met huizen. “Na een biertje drinken in de stad, fiets ik hier ’s nachts langs en dan zie ik de uilen muizen vangen. Zo gaaf!” Het is een verbindingszone voor dieren, waarbij de grond langzaam afloopt naar het water. “Hier leeft echt van alles.

“Ook voor het oog is het mooi, want in de zomer bloeien de knalroze kattenstaarten waar de kattenstaartdikpootbij op leeft. Het is de enige plant waar die bij van kan leven.” Het maakt de bewoners niet alleen blij, natuur is heel belangrijk voor de gezondheid van de mens.

Natuurinclusief is niet moeilijk

Wanneer ontwikkelaars vanaf het begin rekening houden met de natuur, is het voor mens en dier een heerlijke wijk om in te wonen. “Daarom raad ik ontwikkelaars en gemeenten aan om vanaf het begin natuur te integreren in hun ontwikkelingsplannen. Want echt, het is niet zo moeilijk. Als we de natuur wat ruimte bieden, doet de natuur het meeste werk.”​